Zelfstandigenaftrek 2026: hoe werkt het?

Urencriterium, startersaftrek en de MKB-winstvrijstelling uitgelegd

Wat is de zelfstandigenaftrek?

De zelfstandigenaftrek is een aftrekpost op de winst uit onderneming. Je trekt het bedrag af van je winst voordat je inkomstenbelasting berekent. Daardoor betaal je minder belasting over je ondernemingswinst. De aftrek is geen subsidie en je krijgt het bedrag niet automatisch op je rekening: het is een vermindering van je belastbare winst in de aangifte inkomstenbelasting.

De regeling is de afgelopen jaren stapsgewijs afgebouwd. In 2026 is de aftrek nog €1.200. Het fiscale voordeel is bovendien beperkt: het voordeel wordt in 2026 berekend met een tarief van 37,56%. Bij een volledig benutbare aftrek levert €1.200 dus maximaal ongeveer €451 belastingvoordeel op, vóór het effect op inkomensafhankelijke regelingen.

Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2026?

De startersaftrek is een verhoging bovenop de zelfstandigenaftrek, niet een alternatief daarvoor.

Voorwaarden voor de zelfstandigenaftrek

Je hebt in 2026 recht op de zelfstandigenaftrek als je aan deze voorwaarden voldoet:

• Je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting. Een hobby, incidentele klus of resultaat uit overige werkzaamheden is niet genoeg.
• Je voldoet aan het urencriterium van minimaal 1.225 uur per kalenderjaar.
• Je hebt aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd nog niet bereikt.
• Je bent niet uitsluitend medegerechtigde in een onderneming; over die winst krijg je geen zelfstandigenaftrek.

Heb je meerdere ondernemingen voor de inkomstenbelasting? Dan tel je de uren en winst van deze ondernemingen in principe samen. Je krijgt de aftrek dus niet per onderneming afzonderlijk.

Wat houdt het urencriterium in?

Het urencriterium betekent dat je in een kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming besteedt. Dat zijn gemiddeld ruim 23,5 uur per week. Het aantal uren wordt niet verlaagd als je pas later in het jaar start; wie op 1 oktober begint, moet in dat korte jaar dus ook de uren aannemelijk kunnen maken.

Je uren tellen mee als ze zakelijk met je onderneming te maken hebben, bijvoorbeeld:

• Werk voor klanten, offertes en acquisitie
• Administratie, facturatie en het bijhouden van je boekhouding
• Reistijd voor zakelijke afspraken en klantbezoek
• Voorbereiding, ontwikkeling van diensten en vakliteratuur
• Website, marketing en zakelijke netwerkbijeenkomsten

Houd je uren vanaf het begin bij in een agenda, spreadsheet of urenapp. Noteer per dag wat je hebt gedaan en voor welke klant of activiteit. Bij een controle moet je aannemelijk kunnen maken dat je de 1.225 uur hebt gehaald; achteraf een globaal aantal invullen is kwetsbaar.

De tweede-uren-eis

Ben je naast je onderneming in loondienst? Dan geldt meestal ook de zogenoemde tweede-uren-eis: je moet meer tijd aan je onderneming besteden dan aan werkzaamheden buiten je onderneming. Deze eis geldt niet als je in één of meer van de 5 voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer was.

Startersaftrek: wanneer krijg je die?

De startersaftrek is een extra verhoging van de zelfstandigenaftrek. In 2026 bedraagt deze €2.123. Je krijgt de startersaftrek maximaal drie keer in de eerste vijf jaar waarin je ondernemer bent.

Je moet naast het urencriterium aan deze voorwaarden voldoen:

• Je hebt in de afgelopen 5 jaar niet elk jaar gebruikgemaakt van de zelfstandigenaftrek.
• Je hebt de zelfstandigenaftrek in de afgelopen 5 jaar maximaal 2 keer gebruikt.
• Je bent in het kalenderjaar of in een van de 5 voorafgaande jaren niet geruisloos teruggekeerd uit een BV.

De gewone zelfstandigenaftrek en startersaftrek worden samen in je aangifte verwerkt. Voldoe je aan alle voorwaarden, dan kan de totale aftrek in 2026 uitkomen op €3.323 (€1.200 + €2.123).

Zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling samen

De MKB-winstvrijstelling is een tweede aftrekpost voor ondernemers voor de inkomstenbelasting. In 2026 is deze vrijstelling 12,7% van de winst nadat de ondernemersaftrek is toegepast. Je hoeft de MKB-winstvrijstelling niet apart aan te vragen; de aangifte berekent deze automatisch als je ervoor in aanmerking komt.

Voorbeeld bij €50.000 winst, zonder startersaftrek en vóór andere aftrekposten:

Dit is een rekenvoorbeeld, geen persoonlijke belastingberekening. Heffingskortingen, andere inkomsten en aftrekposten zijn niet meegenomen.

Wat als je de zelfstandigenaftrek vergeet?

In de aangifte inkomstenbelasting krijg je vragen over je ondernemerschap en het urencriterium. Als je recht hebt op de aftrek, wordt deze daarna automatisch verwerkt. Controleer je voorlopige of definitieve aanslag wel goed: een onjuiste beantwoording of ontbrekende urenadministratie kan ertoe leiden dat de aftrek wordt geweigerd.

Heb je al aangifte gedaan en ben je een aftrek vergeten? Dan kun je de aangifte meestal opnieuw openen en corrigeren. Na een definitieve aanslag kun je binnen de daarvoor geldende termijn bezwaar maken of een verzoek om ambtshalve vermindering indienen. Bewaar je urenregistratie en zakelijke onderbouwing bij je administratie.

Veelgemaakte fouten

• 1.225 uur verwarren met declarabele uren. Niet-declarabele zakelijke uren tellen ook mee.
• Geen uren bijhouden. Een bankafschrift of agenda alleen bewijst niet automatisch alle ondernemersuren.
• De aftrek per maand berekenen. De grens geldt per kalenderjaar en is niet lager bij een late start.
• Startersaftrek automatisch toepassen. Ook starters moeten aan de extra voorwaarden voldoen.
• De winstgrens vergeten. De zelfstandigenaftrek kan niet hoger zijn dan de winst vóór ondernemersaftrek.
• De BV-regels verwarren met een eenmanszaak. Een DGA krijgt geen zelfstandigenaftrek over het DGA-salaris; dit artikel gaat over ondernemers voor de inkomstenbelasting.

Veelgestelde vragen over de zelfstandigenaftrek 2026

Bronnen

• Belastingdienst — Zelfstandigenaftrek 2026
• Belastingdienst — MKB-winstvrijstelling 2026
• Belastingdienst — Startersaftrek
• Finescon — Belastingadvies voor ZZP'ers